Aantasting door Echte tonderzwam (Fomes fomentarius)

De Echte tonderzwam (Fomes fomentarius) is een schimmel die groeit op verzwakte of dode bomen.

IMG 6652Meestal is dat de Berk of de Beuk, maar soms komt de zwam ook voor op Eik, Populier, Linde of Esdoorn. Vaak is de boom al wat verzwakt voordat deze door de zwam wordt aangetast; op vitale bomen wordt de zwam nauwelijks aangetroffen. Zelfs als de boom al lang door de aantasting is gedood, leeft de zwam nog voort op het dode hout.

Op de foto is goed te zien hoe de zwam de boom als het ware 'op eet'. In dit geval is eenderde van de stam al helemaal weg en nog eens voor eenderde is de stam al zodanig aangetast dat deze helemaal broos is. De boom, in dit geval een Esdoorn, is ernstig verzwakt en het had niet lang meer geduurd of de boom had veel schade aangericht bij een flinke storm! Hoewel men vaak op verzet van bewoners stuit als bomen vanwege ziekte of zwakte worden gekapt, zal iedereen het er mee eens zijn dat het kappen van een boom die zodanig is aangetast onvermijdelijk is voor ons aller veiligheid!

Ontwikkeling en bescherming van de tonderzwam
Voor 1970 was de Echte tonderzwam een zeldzame soort in Nederland. In de loop der jaren is het bosbeheer meer en meer veranderd in 'natuurlijk beheer'. Dode bomen mogen veelal blijven liggen omdat ze belangrijk zijn voor tal van insectensoorten. Ook de tonderzwam heeft hiervan geprofiteerd waardoor de soort tegenwoordig algemeen voorkomt in Nederland.

De Echte tonderzwam is van groot belang voor de voortplanting van veel insectensoorten, waaronder kevers en sluipwespen. Deze leggen hun eitjes in het vruchtlichaam, waarna de larven het vlees van de zwam eten. De zwam is daarom beschermd en diefstal is in Nederland strafbaar. 

Naamgeving
De kern van de tonderzwam kan worden gekneusd tot het pluizige tondel. Tondel uit de tonderzwam brandt gemakkelijk en blijft lang smeulen. Het was dus ideaal materiaal voor in de tondeldoos, de voorloper van onze lucifer. De Echte tonderzwam wordt daarom ook wel tondelzwam genoemd. Omdat de tonderzwam niet altijd voorhanden was, werd ook naar alternatieven voor tondel gezocht, zoals verkoold linnen, katoen en pluis van de Lisdodde. 

Beroemde door tonderzwam aangetaste Esdoorn; de' stervende boom' van Paleis het Loocanadese esdoorn voor snoei
De Canadese esdoorn is het nationale symbool van Canada (Maple Leaf). De boom heeft een opvallend felrode herfstkleur, die is verwerkt in de Canadese vlag.

Bij Paleis het Loo zijn in 1947 twaalf exemplaren aangeplant. Prinses Juliana schonk de Esdoornen aan haar moeder, Koningin Wilhelmina, ter herinnering aan het verblijf van het gezin in Canada gedurende de Tweede Wereldoorlog.

De meest opvallende Esdoorn is die op de klosbaan, gelegen aan het terras van de Balzaal. Met de jaren is deze Esdoorn uitgegroeid tot een indrukwekkend exemplaar. Helaas is een aantal jaar geleden geconstateerd dat de boom is aangetast door de Tonderzwam. De zwam heeft de boom verzwakt. Om te voorkomen dat er takken uitvallen is in 2012 besloten de boom flink te snoeien. Daardoor kunnen we nog enkele jaren van de boom genieten. Inmiddels zijn er enten van de boom gehaald en opgekweekt tot jonge boompjes. Deze boompjes worden nog een aantal jaar doorgekweekt op de kwekerij van het paleis en zullen later worden uitgeplant (bron: Paleis het Loo). 

 

Adresgegevens

Stationsweg 32
3214 VK  Zuidland
 
T (0181) 451618
F (0181) 452840

Certificering

VCA**
ISO 9001
Groenkeur BRL Groenvoorzieningen
SKAO CO2-prestatieladder, niveau 3
Aequor-erkend leerbedrijf    

Volg ons!

Volg ons op facebookVolg ons op twitterVolg ons op youtube